مولیبدات سدیم ، ویژگی ها و کاربرد

مولیبدات سدیم دی هیدراته که به نام نمک دی سدیم اسید مولیبدیک نیز شناخته می شود، یک ماده سفید رنگ به صورت گرانول ریز دانه است که با فرمول : Na2MoO4·2H2O شناخته می شود.

مولیبدات سدیم به عنوان یک بازدارنده خوردگی در سیستم های آب خنک کننده باز و بسته،  خنک کننده موتور، مایعات فلزکاری، آبکاری و گل حفاری کاربرد دارد.

مولیبدات سدیم همچنین مغذی گیاهان بوده و به عنوان کود در کشاورزی استفاده می شود. سدیم مولیبدات منبع اکسید مولیبدن است و این ماده شیمیایی کاربردهای متنوعی در زمینه صنعت، تجارت و کشاورزی دارد.

ویژگی های شیمیایی و فیزیکی مولیبدات سدیم

سدیم مولیبدات

دی سدیم مولیبدات

شماره CAS

7631-95-0

10102-40-6 (دی هیدراته)

فرمول شیمیایی: Na2MoO4

جرم مولی: 205.92 گرم بر مول (بی آب)

241.95 گرم در مول (دی هیدراته)

ظاهر: پودر سفید

چگالی 3.78 گرم بر سانتی متر مکعب، جامد

نقطه ذوب: 687 درجه سانتیگراد (1269 درجه فارنهایت؛ 960 کلوین)

حلالیت در آب: 84 گرم در 100 میلی لیتر (100 درجه سانتیگراد)

ضریب شکست (nD): 1.714

مولیبدات سدیم یک بازدارنده خوردگی  ایده آل برای آب و سیستم های خنک کننده است. چراکه در دماها و سطوح pH مختلف، کارایی دارد.  سدیم مولیبدات، می تواند از خوردگی آهن، مس و  آلومینیوم در سیستم های خنک کننده آبی باز و بسته جلوگیری کند.

مولیبدات سدیم (Na2MoO4) از ترکیبات معدنی سدیم یا نمک طبیعی به دست می آید. مولیبدات سدیم منبع غنی مولیبدن است که یک ریز مغذی عالی خاک است و برای رشد سالم گیاه ضروری است.

سدیم مولیبدات در صنعت کشاورزی  مناسب به عنوان کود و به صورت محلول پاشی یا کود دهی به مقدار کم استفاده می شود. در صنعت کشاورزی از این ماده شیمیایی برای تهیه کود مخصوصاً در سبزیجاتی مانند  گل کلم و کلم بروکلی استفاده می شود.

مولیبدات سدیم همچنین هنگام درمان کمبود مس به  غذای دام افزوده می شود. البته باید احتیاط کرد، زیرا Na2MoO4 خود می تواند در غلظت 0.3 ppm باعث بروز کمبود مس در گاو شود.

مولیبدات سدیم با اکثر فلزات رایج، عوامل اکسید کننده یا قلیایی سازگار نیست. اگر مولیبدات سدیم با منیزیم مذاب تماس پیدا کند، به شدت با آن واکنش داده و منفجر می شود. علاوه بر این، مولیبدات سدیم به شدت با سدیم، لیتیوم داغ، پتاسیم و اینترهالوژن ها (مانند تری فلوراید کلر و پنتا فلوراید برم)  واکنش نشان می دهد.

مولیبدات سدیم منبع مهمی از مولیبدن است و بیشتر به صورت نمک دهیدراته سدیم وجود دارد. آنیون مولیبدات چهار وجهی است. برای هر آنیون دو کاتیون سدیم وجود دارد.

مولیبدات سدیم به طور گسترده در تولید، از جمله کودهای کشاورزی، رنگدانه ها، کاتالیزورها، بازدارنده های آتش، بازدارنده های خوردگی و همچنین تصفیه آب کاربرد دارد.

مولیبدات سدیم همانطور که گفته شد یک کود مغذی ضروری برای گیاهان و حیوانات است که معمولا برای کشت هیدروپونیک گیاهان و حبوبات مانند نخود، لوبیا، عدس، یونجه و بادام زمینی استفاده می شود. مولیبدات سدیم جذب نیتروژن را بهبود می بخشد و باعث تثبیت کارآمد نیتروژن جو توسط  توسط باکتری ها می شود.

مولیبدات سدیم به دلیل سمیت پایین درر تصفیه آب از جمله تصفیه آب صنعتی استفاده می شود. مزیت مولیبدات سدیم در تصفیه آب این است که در غلظت پایین کارایی لازم‌را دارد. که رسانایی کم آب را حفظ می کند و با کاهش  پتانسیل  خوردگی گالوانیکی از خوردگی جلوگیری می کند. سدیم مولیبدات همچنین در پرداخت سطوح فلزی از جمله گالوانیزه و پولیش سطوح استفاده می شود.

تولید مولیبدات سدیم

مولیبدات سدیم را می توان با اکسید کردن و برشته کردن مولیبدنیت یا دیگر مواد خام حاوی مولیبدن به دست آورد.  تری اکسید مولیبدن، به دست آمده را با هیدروکسید سدیم شستشو داده و محلول مولیبدات سدیم به دست می آید.  و در مراحل بعد فیلتراسیون، به غلظت رساندن،  سرد کردن، سانتریفیوژ و خشک کردن انجام می شود.

مولیبدات سدیم ابتدا با فرآیند هیدراتاسیون تولید شد.  می توان آن را با حل کردن تری اکسید مولیبدن در هیدروکسید سدیم در محدوده دمایی 50-70 درجه سانتی گراد و سپس کریستال کردن محصول فیلتر شده تولید کرد. محصول خشک نهایی با حرارت دادن آن تا 100 درجه سانتی گراد به دست می آید.

 MoO3 + 2NaOH + H2O → Na2MoO4·2H2O

 واکنش فوق واکنش تولید سدیم مولیبدات را نشان می دهد که در آن تری اکسید مولیبدن با  هیدروکسید سدیم و آب واکنش می دهد.

کاربرد مولیبدات سدیم

تصفیه آب و فاضلاب

مولیبدات سدیم در تصفیه آب

در فرآیند تصفیه آب صنعتی، مولیبدات سدیم بر نیتریت سدیم ترجیح داده می شود. جایی که به دلیل ساختار دو فلزی آن پتانسیل خوردگی گالوانیکی وجود دارد. چراکه مولیبدات سدیم در غلظت کمتری از مولیبدات باعث کاهش قابلیت هدایت آب می شود. به عبارت دیگر مولیبدات سدیم در محدوده 50 تا 100 ppm کارایی دارد، در حالیکه،  نیترات سدیم در غلظت حدود 800 ppm  باشد همان اثر را خواهد داشت. غلظت‌های پایین‌تر مولیبدات سدیم رسانایی پایین آب را حفظ کرده و بنابراین پتانسیل خوردگی گالوانیکی کاهش می یابد.

مولیبدات سدیم (Na2MoO4)  در تصفیه آب ، به عنوان یکی از بهترین مواد بازدارنده خوردگی در سیستم های خنک کننده با سیستم گردش باز و بسته آب، شناخته می شود.

مولیبدات سدیم اغلب در سطوح غلظتی پایین تر و همراه با سایر مهارکننده ها مانند فسفات های معدنی و آلی استفاده می شود.

مولیبدات ها علاوه بر اینکه یک بازدارنده بسیار موثر در آب نرم و سخت هستند، از نظر حرارتی پایدارند و همچنین در حضور اکسیژن نیز عملکرد بسیار خوبی دارد.

علاوه بر این، تصفیه با مولیبدیت برای محیط زیست ایمن تر است و در مناطقی که تخلیه فسفات و/یا روی ممنوع شده، بهترین انتخاب است.

در کاربردهای تصفیه آب صنعتی، مولیبدات سدیم  نسبت به نیتریت سدیم بهترین محافظت در برابر خوردگی را ارائه می دهد.

مولیبدات سدیم، Na2MoO4، یک مهارکننده خوردگی غیر سمی و سازگار با محیط زیست برای

حفاظت از سیستم های خنک کننده آب نرم بوده که جز بازدارنده های آندی طبقه بندی می شود، اما استفاده از آن نیاز به حضور اکسیژن یا دیگر عوامل اکسید کننده در محلول دارد.

کاربرد مولیبدات سدیم به عنوان بازدارنده خوردگی

کاربرد صنعتی و تجاری بازدارنده‌های خوردگی حاوی مولیبدات روز به روز در حال افزایش است.

مولیبدات سدیم از خوردگی فولاد کم کربن، مس و برنج در سیستم های آب مدار بسته جلوگیری می کند. این ترکیب هم سازگاری بیشتری با محیط زیست دارد و هم به علت کارایی در غلظت پایین، از نظر اقتصادی نیز مقرون بصرفه تر است.

مولیبدن در غلظت های مختلف بسته به شرایط محیطی کاربرد دارد. به طور مثال گاهی اوقات با توجه به pH آب به غلظت بالاتری از مولیبدات برای محافظت از استیل در برابر خوردگی، نسبت به غلظت مورد نیاز در آب مقطر، نیاز است.

مهار مولیبدات سدیم در آب هایی با ترکیب و pH متفاوت بررسی شده است. مزیت مولیبدات فراتر از مهار خوردگی فلزات آهنی است که از جمله آن ها می توان به ممانعت از خوردگی حفره ای و خوردگی فلزات غیر آهنی اشاره کرد.

مولیبدات سدیم یک بازدارنده خوری آندی غیر اکسید کننده است. مولیبدات سدیم نیاز به نیترات را از طریق جریان بازدارنده با نیتریت آمین کاهش می دهد. در نتیجه مقاومت در برابر خوردگی جریان حاوی نمک کربوکسیلات را افزایش می دهد.

شرکت دکتر کمیکال تامین کننده مواد شیمیایی ضدخوردگی و تصفیه آب و فاضلاب می باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نحوه خرید مواد شیمیایی و قیمت با کارشناسان بخش فروش در تماس باشید.

اکنون تماس بگیرید

کشاورزی

مولیبدات سدیم در کشاورزی

مولیبدات سدیم به طور گسترده ای به عنوان کودکشاورزی در مزارع استفاده می شود. صنعت کشاورزی سالنه نزدیک به پانصد کیلوگرم مولیبدات سدیم به عنوان کود استفاده می کند. مولیبدات سدیم برای تبدیل نیترات های موجود در برگ به پروتئین و آمینو اسید ضروری است. مولیبدن برای رشد بهینه گیاهان خصوصا حبوبات لازم است.

مولیبدات سدیم برای درمان اختلالات ناشی از کمبود مولیبدن در خاک در گیاهانی مانند کلم بروکلی و گل کلم استفاده می شود. البته دوز مولیبدات سدیم باید در حد مجاز باشد، زیرا در غیر این صورت منجر به کمبود مس در دام می شود مولیبدات سدیم یک کود کریستالی محلول در آب است که مقدار بسیار کمی از آن برای برآوردن نیاز سالانه گیاه نیاز است.

مولیبدات سدیم به دلیل شیمی ترکیبات مولیبدات که اکسید مولیبدن را در بالاترین درجه اکسایش دارند،  انتخاب ایده آلی برای کود کشاورزی است. این بدان معناست که این ماده شیمیایی در آب بسیار محلول است.  در نتیجه این کود براحتی در آب حل شده ، در خاک و سپس توسط ریشه گیاهان به خوبی جذب می شود. مولیبدات سدیم به ویژه در میان کشاورزانی که حبوبات کشت می کنند بسیار محبوب است.

علاوه بر کاربردهای سنتی کودهای مبتنی بر خاک، مولیبدات سدیم در کشاورزی هیدروپونیک، که از بسترهای بی اثر به عنوان بستر رشد به جای خاک استفاده می کند، نیز کاربرد دارد.  در این روش محلول های غذایی با استفاده از آب مستقیماً به گیاهان داده می شوند، بنابراین کودهای شیمیایی با حلالیت بالا – مانند مولیبدات سدیم – برای این اهداف بسیار مطلوب هستند.

مولیبدن در خاک

مولیبدن به شکل مولیبدات (MoO4-2) توسط گیاه جذب می شود. مولیبدن موجود در خاک به طور طبیعی از تجزیه سنگ ها حاصل می شود.و مقدار آن بین 2 تا 2.5 ppm  است. از این مقدار، تنها 10٪ آن برای گیاه قابل جذب است.

 چه عواملی بر وجود مولیبدن در خاک تأثیر می گذارد؟

از جمله عواملی که در دسترس بودن مولیبدن در خاک تأثیر می گذارد، pH است.  با افزایش pH ، مولیبدن بیشتر در دسترس گیاه قرار می گیرد، زیرا به شکل قابل جذب (MoO4-2) تبدیل می شود.

است.

مزایای مولیبدات سدیم به عنوان کود کشاورزی
  • عنصر کمیاب ضروری مولیبدن را برای محصولات کشاورزی و دام تامین می کند.
  • به صورت محلول پاشی به محصولات زراعی و مراتعی که در خاکهای اسیدی رشد می کنند، کاربرد دارد.
  • برای تبدیل نیترات های موجود در برگ ها به اسیدهای آمینه و پروتئین ضروری است
  • مناسب برای محلول پاشی یا کود دهی
  • ایده آل برای، لوبیا، نخود، انگور، کدو، کلزا، شبدر و سایر محصولات و مراتع

شیمی دارویی

مولیبدات سدیم به عنوان ردیاب شیمیایی

مولیبدات سدیم در شیمی دارویی و بیوشیمی کاربرد دارد. مولیبدات سدیم برای ردیابی بسیاری از مواد شیمیایی آلی که بی رنگ هستند استفاده می شود.

مولیبدات سدیم در مکمل های غذایی

برخی از افراد ممکن است رژیم غذایی خود را با مولیبدات سدیم تکمیل کنند.  این محصولات می توانند  به تنهایی یافت می شود، اما مولیبدن معمولاً در مولتی ویتامین ها و ویتامین های پیچیده یافت می شود.

دوز مصرفی این مکمل های غذایی از حدود 50 میکروگرم تا 500 میکروگرم (میکروگرم) سدیم مولیبدات متغیر است.

اکثر مردم به منبع اضافی مولیبدن نیاز ندارند، زیرا این ماده در انواع مختلفی از غذاها مانند حبوبات، ماست، سیب زمینی، نان سبوس دار، جگر گاو، اسفناج، ذرت، پنیر، ماهی تن و غیره وجود دارد. موارد مسمومیت ناشی از مقدار اضافی دریافت مولیبدن نادر است و معمولاً فقط به دلیل قرار گرفتن در معرض معدن و صنایع فلزکاری پیش می آید.

ترکیبات مولیبدن

ترکیبات مولیبدن مورد استفاده برای محصولات زراعی شامل تری اکسید مولیبدن، مولیبدات سدیم و مولیبدات آمونیوم می باشد. تری اکسید مولیبدن فقط تا حدودی در آب محلول است. تری اکسید مولیبدن حاوی 66 درصد مولیبدن است. مولیبدات آمونیوم حاوی 54 درصد مولیبدن و در آب محلول است. سدیم مولیبدات  حاوی 39 درصد مولیبدن است و به صورت کریستال های ریز فروخته می شود که به راحتی در آب سرد حل می شود و این ماده بدون شک راحت ترین ترکیب برای تهیه محلول هایی است که برای سمپاشی استفاده می شوند.

مولیبدات سدیم شکل محلول مولیبدن است. مولیبدات سدیم رشد را در مراتع به ویژه حبوبات افزایش می دهد. سطوح بیش از حد مولیبدن می تواند باعث کمبود مس شود زیرا مولیبدن باعث افزایش دفع مس در دام می شود. همچنین نشان داده شده است که سطوح بالای مولیبدن باعث افزایش ناباروری می شود.

مولیبدن (Mo) یکی از شش عنصر شیمیایی جزئی مورد نیاز گیاهان سبز است. پنج مورد دیگر عبارتند از آهن، مس، روی، منگنز و بور.  به این عناصر “جزئی” می گویند زیرا گیاهان فقط در مقادیر بسیار کم به آنها نیاز دارند (در مقایسه با عناصر اصلی( نیتروژن، فسفر، پتاسیم، گوگرد، کلسیم و منیزیم). مقدار مولیبدن مورد نیاز گیاه از بقیه شش عنصر جزیی کمتر است به طوریکه حداقل 50 گرم مولیبدن در هر هکتار نیاز اکثر محصولات را برآورده می کند. کمبود مولیبدن عمدتا در مناطق دارای خاک اسیدی رخ می دهد.

موارد احتیاط هنگام استفاده از مولیبدات سدیم

مولیبدات سدیم با عوامل اکسید کننده، فلزات قلیایی و بسیاری از فلزات رایج سازگاری ندارد.  مولیبدات سدیم می تواند در تماس با منیزیم مایع منفجر شود.

مولیبدات سدیم به شدت با مواد اینترهالوژن مانند پنتا فلوراید برم و تری فلوراید کلر واکنش می دهد.

مولیبدات سدیم با لیتیوم داغ، سدیم و  پتاسیم واکنش شدیدی دارد.

مقالات مرتبط

hedp

اتیدرونیک اسید یا HEDP ماده ای موثر در تصفیه آب

, ,
برای خرید مواد شیمیایی و هیدروکسی اتیل دی فسفونیک اسید در صنایع متعدد می‌توانید با شماره زیر با کارشناسان بخش فروش دکتر کمیکال در ارتباط باشید. 02166568403 تماس اتیدرونیک اسید چیست؟ فسفونات‌ها ترکیبات شناخته شده‌ای هستند که دارای پیوند اسید لویی…
برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 0 میانگین: 0]